Wat is vermogensplanning?

Vermogensplanning is het in samenhang plannen van je complete financiële situatie: je inkomen, vermogen, pensioen, fiscale structuur en de risico's die je loopt. Het doel is dat al je financiële keuzes dezelfde kant op werken, richting de doelen die jij belangrijk vindt.

Voor ondernemers werkt dat anders dan voor werknemers, omdat privé en zakelijk vermogen bij jou door elkaar lopen. In dit artikel lees je uit welke onderdelen een vermogensplan bestaat, hoe die onderdelen elkaar beïnvloeden en welke fouten daardoor het vaakst worden gemaakt.

Wat houdt vermogensplanning precies in?

Bij vermogensplanning breng je eerst in kaart wat je hebt: je inkomen, je spaargeld, je beleggingen, de waarde in je bedrijf, je woning en wat je aan pensioen hebt opgebouwd. Daar horen ook eventuele schulden en bezittingen bij waar je niet dagelijks aan denkt, zoals extra vastgoed of waardevolle verzamelingen. Vervolgens leg je wat je wilt bereiken ernaast. Eerder stoppen met werken, je kinderen op weg helpen of ooit je bedrijf verkopen zijn slechts een aantal voorbeelden.

Het plan dat daaruit volgt, laat zien of je doelen haalbaar zijn en welke stappen daarvoor nodig zijn. Niet als eenmalig rapport, maar als richtlijn voor de keuzes die je de komende jaren maakt.

Het verschil met los financieel advies zit in de reikwijdte. Advies over je hypotheek gaat over je hypotheek. Advies over je pensioen gaat over je pensioen. Vermogensplanning kijkt naar het geheel en naar hoe die onderdelen op elkaar inwerken. Precies daar zit voor ondernemers de winst.

Waarom vermogensplanning anders werkt voor ondernemers

Voor werknemers is een groot deel van hun financiële toekomst automatisch geregeld. Het pensioen loopt via de werkgever, het inkomen is voorspelbaar en de belasting wordt ingehouden op het salaris.

Bij jou als ondernemer ligt dat anders, om een aantal redenen:

• Je regelt alles zelf. Er is geen werkgever die maandelijks pensioen voor je inlegt of een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluit. Wat je niet zelf regelt, is er simpelweg niet.
• Je vermogen zit vaak vast in je bedrijf. Op papier ben je misschien vermogend, maar dat geld staat in je bv of zit in bedrijfsmiddelen. De vraag is hoe en wanneer je het er verstandig uithaalt.
• Privé en zakelijk zijn verweven. Je hypotheek, je salaris, je winst en je buffer hangen met elkaar samen. Een beslissing aan de ene kant werkt door aan de andere kant.
• Je fiscale situatie is complexer. Met inkomen in box 1, aandelen in box 2 en vermogen in box 3 heb je meer knoppen om aan te draaien dan een werknemer. Dat biedt kansen, maar vergroot ook de kans op fouten.

Die combinatie maakt dat standaardadvies zelden past. Een plan begint daarom altijd bij jouw specifieke situatie: je rechtsvorm, je gezinssituatie en je plannen voor de toekomst.

De onderdelen van een vermogensplan

Een vermogensplan bestaat uit meerdere onderdelen die met elkaar samenhangen. Niet alles is voor elke ondernemer relevant. Heb je geen bv, dan vallen een aantal onderwerpen af. Over elk onderdeel afzonderlijk valt veel te vertellen, en dat doe ik in de artikelen waar ik hieronder naar verwijs. Wat hier telt, is welke rol elk onderdeel speelt in het geheel.

Je bedrijfsstructuur

Je rechtsvorm is de basis waarop de rest rust. Die bepaalt in welke box je belasting betaalt, hoe je vermogen opbouwt en welk risico je privé loopt. Verandert je structuur, dan verandert vrijwel alles daarna: je salaris, je pensioenroute en je fiscale ruimte.

Voor de ene ondernemer is een eenmanszaak jarenlang prima, voor de andere wordt een bv op enig moment aantrekkelijker. Waar dat omslagpunt ligt en wat er bij een overstap komt kijken, lees je in het artikel over het omzetten van je eenmanszaak naar een bv.

Je DGA-salaris

Als directeur-grootaandeelhouder bepaal je zelf je salaris, binnen de regels van het gebruikelijk loon. Dat maakt het een van de krachtigste knoppen in je hele plan: je salaris beïnvloedt je belastingdruk, je hypotheekmogelijkheden, je pensioenruimte én hoeveel er overblijft voor dividend.

Hoe je tot een passend bedrag komt, staat in mijn artikel over het vaststellen van je DGA-salaris.

Belasting en fiscale structuur

Waar je vermogen staat, bepaalt hoeveel je erover afdraagt. Spaargeld in box 3 wordt anders belast dan winst in je bv, en salaris weer anders dan dividend. Als ondernemer heb je invloed op die verdeling en dat is precies wat vermogensplanning fiscaal interessant maakt.

De tarieven en regels per box vind je in mijn artikel over belasting betalen als ondernemer. Concrete manieren om je belastingdruk te verlagen staan in een apart artikel.

Let op één ding: een voordeel in de ene box kan een nadeel in de andere opleveren. Optimaliseren per box werkt niet, optimaliseren over de boxen heen wel.

Daarnaast is het goed om te weten dat er veranderingen aankomen rondom box 3. Het systeem waarmee de overheid vermogen belast, wordt namelijk herzien. Daardoor kan de beste plek voor je vermogen, privé of in je bv, per jaar verschuiven. Dat zelf bijhouden is bijna niet te doen. Een expert hiervoor inschakelen voorkomt dure misstappen.

Geld uit je bv halen

Winst in je bv is nog geen geld op je privérekening. Je hebt drie routes: salaris, dividend of een lening. Elke route kent een eigen fiscale behandeling en eigen voorwaarden, en het lenen van je eigen bv luistert extra nauw sinds de wet excessief lenen.

De vraag is zelden welke route de beste is, maar welke mix past bij je bestedingsdoel en je planning over meerdere jaren. Geld dat je pas over tien jaar nodig hebt, haal je niet vandaag naar privé.

Pensioenopbouw

Zonder werkgeverspensioen bouw je alleen AOW op, tenzij je zelf iets regelt. Hier zijn meerdere routes voor: pensioenbeleggen via je jaarruimte, banksparen, opbouwen in je bv of vermogen opbouwen buiten de pensioensfeer. Hoe dat werkt als zelfstandige lees je in het artikel over zelf pensioen opbouwen als zzp'er.

In je plan is pensioen geen apart hokje, maar een van de potten waaruit je straks inkomen haalt. De kunst is de fiscaal aantrekkelijke routes benutten zonder al je geld vast te zetten tot je pensioenleeftijd. Wat je in een lijfrente stopt, is tot die tijd niet beschikbaar.

Ben je 45+, dan heb je mogelijk nog een oudedagsvoorziening (ODV) op de balans van je bv staan. Dit is een pensioenreservering die veel ondernemers in het verleden binnen hun eigen bv hebben opgebouwd. Nieuwe opbouw is niet meer mogelijk, maar wat er staat moet je te zijner tijd omzetten of uitkeren. De manier waarop je dat aanpakt, maakt fiscaal een groot verschil.

Vermogen opbouwen: sparen of beleggen

Geld dat je voorlopig niet nodig hebt, kun je laten groeien. Sparen of beleggen is daarbij geen of-of-keuze, maar een verdeling die je afstemt op het moment waarop je het geld nodig hebt. Je buffer moet je snel kunnen opnemen, dus die zet je niet vast. Geld dat je pas over tien jaar nodig hebt, kan meer risico aan.

In de praktijk zie ik dat er bij ondernemers vaak onnodig veel geld op een spaar- of zelfs betaalrekening blijft staan. Dit is een veilige optie, maar het levert nauwelijks iets op. Geld dat je jaren niet nodig hebt, kan via beleggen meer opleveren dan het op een spaarrekening doet. Op deze manier kan je een stuk meer uit je geld halen.

In een goed plan krijgt uiteindelijk iedere euro een bestemming en een bijpassende termijn. Dat voorkomt dat je geld te lang op een spaarrekening laat staan of juist vastzet terwijl je het binnen twee jaar nodig hebt.

Risico's afdekken

Vermogen opbouwen is één kant van het verhaal. De andere kant is beschermen wat je hebt en daarmee de mensen die van jou afhankelijk zijn.

Val je langdurig uit, dan stopt je inkomen terwijl je vaste lasten doorlopen. Een AOV voor ondernemers vangt dat op. Ook zijn er alternatieven zoals een eigen buffer of een schenkkring. Welke keuze past, hangt samen met hoeveel vermogen je vrij beschikbaar hebt.

Bij overlijden spelen andere vragen: wat gebeurt er met je bedrijf, je hypotheek en het inkomen van je gezin? Geen prettige vragen, wel vragen waarop je de antwoorden geregeld wilt hebben om je gezin financieel te beschermen.

Vermogen overdragen

Uiteindelijk wil je dat wat je opbouwt op de juiste plek terechtkomt. Door tijdens je leven al te schenken, bespaar je erfbelasting en help je je kinderen op momenten dat ze het echt kunnen gebruiken. Meer hierover lees je in mijn blog over schenken en erfbelasting betalen.

Draag je je bedrijf over aan de volgende generatie, dan kan de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) je een flink fiscaal voordeel opleveren. De voorwaarden zijn strikt en de regeling wordt de komende jaren aangepast, dus laat vooraf goed uitzoeken wat in jouw geval mogelijk is.

Daarnaast is een testament voor ondernemers geen overbodige luxe. Zonder testament bepaalt de wet wie je bedrijf en vermogen erft en dat pakt voor ondernemers niet altijd goed uit.

Hoe de onderdelen in een vermogensplan elkaar beïnvloeden

De onderdelen hierboven staan niet los van elkaar. Een keuze in het ene onderdeel werkt door in het andere en juist daar zit de kern van vermogensplanning. Drie voorbeelden maken dat concreet:

Je DGA-salaris bepaalt je pensioenruimte

Je jaarruimte wordt berekend over je inkomen, dus een lager salaris betekent minder fiscaal aftrekbare pensioeninleg. Kies je voor een laag salaris en veel dividend omdat dat op korte termijn voordelig oogt, dan verklein je tegelijkertijd de ruimte om met belastingvoordeel pensioen op te bouwen. En over het dividend dat je uitkeert, betaal je eerst belasting in box 2. Blijft het daarna op je privérekening staan, dan telt het ook nog mee in box 3.

Waar je pensioen opbouwt, bepaalt je flexibiliteit

Vermogen in een lijfrente is fiscaal aantrekkelijk, maar staat in principe vast tot je pensioenleeftijd. Eerder opnemen kan, maar kost je flink wat geld. Vermogen in box 3 is vrij beschikbaar, maar wordt jaarlijks belast. Vermogen in je bv zit ertussenin. De juiste verdeling hangt af van wanneer je het geld nodig denkt te hebben. Dat is een vraag die je pas kunt beantwoorden als je je doelen kent.

Je buffer bepaalt hoeveel verzekering je nodig hebt

Heb je twee jaar aan vaste lasten vrij beschikbaar, dan kun je bij een AOV kiezen voor een langere wachttijd en daarmee een lagere premie. Zet je datzelfde geld vast in pensioen, dan heb je die buffer niet en betaal je meer premie. Dezelfde euro, twee verschillende uitkomsten.

Wat deze voorbeelden met elkaar gemeen hebben: elke keuze op zich is verdedigbaar. Het gaat mis zodra je ze los van elkaar maakt en niet naar het geheel kijkt.

De meest gemaakte fout: financiële beslissingen zonder samenhang

De onderdelen van een vermogensplan zijn stuk voor stuk te regelen. Dat is precies wat de meeste ondernemers doen: per onderwerp, op het moment dat het speelt, met de adviseur die toevallig aan tafel zit. De boekhouder adviseert over de bv, de bank over de hypotheek, de verzekeraar over de AOV.

Elk advies klopt op zichzelf. Toch wringen ze samen regelmatig. Dit zijn drie situaties die vaak gebeuren:

Dividend uitkeren zonder bestemming

Een ondernemer keert dividend uit omdat er ruimte is en het tarief in box 2 dat jaar gunstig uitpakt. Het geld komt op de privérekening en daar blijft het staan. Er is namelijk geen concreet bestedingsdoel.

Vanaf dat moment telt het mee in box 3 en wordt het jaarlijks belast, terwijl het in de bv had kunnen blijven staan tot het moment dat het echt nodig was. De uitkering zelf was niet fout, de timing wel. Dividend is geen doel op zich, het is een middel om geld op de plek te krijgen waar je het gaat gebruiken.

Aflossen terwijl de jaarruimte onbenut blijft

Extra aflossen op de hypotheek voelt goed. Minder schuld, lagere maandlasten, meer rust. Alleen: als je jaarruimte datzelfde jaar onbenut blijft, laat je een aftrekpost liggen die in de hoogste schijf bijna de helft van je inleg terugverdient.

De rente die je bespaart met aflossen weegt daar zelden tegenop. Het punt is niet dat aflossen fout is, maar dat de volgorde uitmaakt. Eerst de fiscale ruimte benutten, dan aflossen met wat overblijft.

Pensioen opbouwen zonder vangnet

Een ondernemer legt jarenlang netjes in voor zijn pensioen. Er is een lijfrente, er wordt belegd, de jaarruimte wordt benut. Wat er niet is: een regeling voor het geval hij vóór zijn pensioendatum arbeidsongeschikt raakt.

Gebeurt dat, dan stopt het inkomen, terwijl het opgebouwde vermogen vastzit tot de pensioenleeftijd. Op papier vermogend, in de praktijk zonder inkomen. Bescherming van je inkomen hoort daarom vóór het opbouwen van vermogen te komen, niet erna.

Geen van deze keuzes is per definitie onlogisch. Ze zijn alleen genomen zonder zicht op het geheel. Dat is het gat dat een vermogensplan dicht: niet méér adviezen, maar samenhang tussen de keuzes die je toch al maakt.

Wanneer begin je met vermogensplanning?

Er is geen leeftijd of bedrag waarop vermogensplanning ineens relevant wordt. De praktische vuistregel hiervoor is: zodra er structureel meer binnenkomt dan eruit gaat of zodra zich vermogen opbouwt in je bedrijf, valt er iets te plannen.

Wachten kost je vooral tijd en tijd is het enige onderdeel van dit verhaal dat je niet kunt bijkopen. Fiscale ruimte die je niet benut, verloopt na verloop van tijd. Rendement dat je misloopt, haal je later niet in.

Dat betekent niet dat je vandaag alles moet omgooien. Het betekent wel dat je liever nu weet hoe je er echt voor staat dan over tien jaar.

Vermogensplanning zelf doen of uitbesteden?

Een deel van je vermogensplanning kun je prima zelf oppakken. Denk aan het maken van een overzicht van wat je hebt: je saldi, beleggingen, pensioenpotten en de waarde in je bedrijf. Ook je jaarruimte berekenen en benutten is zelf te doen. Alleen al dat overzicht levert vaak nieuwe inzichten op.

Het wordt een ander verhaal zodra de onderdelen elkaar beïnvloeden, zoals in de eerdere voorbeelden. Bij vragen als ‘haal ik geld uit mijn bv of laat ik het staan?’ of ‘bouw ik privé pensioen op of in de zaak’ spelen fiscale regels, rendement en risico tegelijk een rol. Dan is de kennis en ervaring van een gecertificeerd financieel planner veel geld waard. Niet omdat je het zelf niet zou kunnen uitzoeken, maar omdat een fout in de samenhang je meer kost dan het advies.

Kies je voor uitbesteden, let dan op onafhankelijkheid. Een planner die niets verkoopt behalve zijn advies, heeft geen belang bij de uitkomst.

Zo ziet vermogensplanning voor ondernemers er bij Trueplan uit

Ik ben Sander van der Schot, gecertificeerd financieel planner (CFP®). Ik werk onafhankelijk, zonder verkooptargets en zonder producten die ik moet slijten.

In het traject vermogensplanning voor ondernemers breng ik je complete financiële situatie in kaart. Je krijgt één integraal vermogensplan met concrete aanbevelingen per onderdeel, zodat duidelijk is welke stappen je nu kunt zetten, wat later kan en wat je kunt laten rusten.

Benieuwd wat dat in jouw situatie oplevert? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek in of bel naar 0648220750.

Veelgestelde vragen over vermogensplanning

Wat is vermogensplanning?

Vermogensplanning is het in samenhang plannen van onder andere je inkomen, vermogen, pensioen, fiscale structuur en risico's, afgestemd op je persoonlijke doelen. Voor ondernemers omvat het zowel de zakelijke als de privésituatie.

Wat is het verschil tussen vermogensplanning en pensioenplanning?

Met vermogensplanning kijk je naar je volledige financiële situatie. Pensioenplanning heeft een specifiekere focus: je inkomen voor later, in de breedste zin. Pensioenplanning is daarmee vaak een onderdeel van een vermogensplan. De term vermogensplanning wordt overigens door elkaar gebruikt met financieel plan. Vraag daarom altijd na wat er precies onder valt.

Wanneer moet je beginnen met vermogensplanning?

Zodra er iets te plannen valt. Verdien je structureel meer dan je uitgeeft of bouwt zich vermogen op in je bedrijf? Dan levert een plan direct wat op. Hoe eerder je begint, hoe langer fiscale voordelen en rendement voor je werken.

Wat kost vermogensplanning voor ondernemers?

Dat verschilt per adviseur en per situatie. Bij Trueplan betaal je een vast bedrag van € 2.495,- ex. btw voor een compleet vermogensplan, inclusief inventarisatiegesprek, 2 tot 3 verdiepende afspraken en een jaar lang online toegang tot je plan. Op de pagina over vermogensplanning voor ondernemers lees je precies wat je krijgt.

Kan ik vermogensplanning zelf doen?

Gedeeltelijk. Overzicht maken en je jaarruimte benutten kun je prima zelf regelen. Zodra fiscale structuur, pensioen en vermogensopbouw op elkaar ingrijpen, is onafhankelijk advies meestal de verstandigere route.

Voor wie is vermogensplanning bedoeld?

Voor ondernemers die verder willen kijken dan losse adviezen. Meestal gaat het om ondernemers met een stabiele omzet die vermogen opbouwen en willen weten of hun keuzes elkaar versterken of tegenwerken.